{"id":21026,"date":"2025-10-06T22:51:19","date_gmt":"2025-10-06T15:51:19","guid":{"rendered":"https:\/\/nopphatnguoi.vn\/blog\/kinh-vien-vong-james-webb-he-mo-bi-mat-ve-ho-den-vu-tru\/"},"modified":"2025-10-06T22:51:20","modified_gmt":"2025-10-06T15:51:20","slug":"kinh-vien-vong-james-webb-he-mo-bi-mat-ve-ho-den-vu-tru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nopphatnguoi.vn\/blog\/kinh-vien-vong-james-webb-he-mo-bi-mat-ve-ho-den-vu-tru\/","title":{"rendered":"K\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng James Webb h\u00e9 m\u1edf b\u00ed m\u1eadt v\u1ec1 h\u1ed1 \u0111en v\u0169 tr\u1ee5"},"content":{"rendered":"
\n

Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) đã đạt được một phát hiện quan trọng khi ghi nhận những hố đen đầu tiên đang ‘ngốn’ các ngôi sao trong các thiên hà bị bụi vũ trụ che khuất. Thông tin này được công bố trong một nghiên cứu trên tạp chí Astrophysical Journal Letters vào ngày 1\/8.<\/p>\n

Sử dụng khả năng quan sát hồng ngoại vượt trội của mình, JWST đã có thể nhìn xuyên qua lớp bụi dày đặc để phát hiện ra các sự kiện hiếm gọi là TDE (tidal disruption event), xảy ra khi một ngôi sao bị kéo vào quá gần một hố đen và bị kéo giãn thành đĩa khí nóng trước khi bị nuốt chửng.<\/p>\n

Thông thường, TDE được phát hiện thông qua bức xạ tia X, cực tím hoặc ánh sáng khả kiến phát ra từ khí sao bị nung nóng. Tuy nhiên, trong môi trường đầy bụi, các tín hiệu này gần như bị chặn hoàn toàn.<\/p>\n

Nhưng JWST đã tận dụng được khả năng phát ra ánh sáng hồng ngoại của bụi vũ trụ sau khi hấp thụ năng lượng, cho phép kính viễn vọng này phát hiện ra các tín hiệu đặc trưng.<\/p>\n

Tiến sĩ Megan Masterson, nhà vật lý thiên văn tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), cho biết JWST gần như là cách duy nhất để nghiên cứu các hố đen đang ăn sao nhưng bị bụi che kín.<\/p>\n

Nhóm nghiên cứu đã sử dụng JWST để tập trung vào 4 trường hợp tiềm năng và phát hiện ra các nguyên tử bị ion hóa mạnh – một dấu hiệu rõ ràng cho thấy có bức xạ năng lượng cao từ hố đen đang hoạt động.<\/p>\n

Đồng thời, dấu vết của bụi silicat cũng cho thấy các sự kiện này nhiều khả năng liên quan đến các hố đen ‘ngủ yên’ vừa tỉnh dậy để ‘ăn nhẹ’ một ngôi sao.<\/p>\n

Mô phỏng máy tính sau đó đã xác nhận các quan sát của JWST hoàn toàn phù hợp với kịch bản TDE.<\/p>\n

Phát hiện này không chỉ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về cách các hố đen hoạt động trong môi trường nhiều bụi – vốn chiếm phần lớn vũ trụ, mà còn mở ra một phương pháp mới để ‘nhìn thấy’ những hố đen từ trước đến nay gần như vô hình.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

K\u00ednh vi\u1ec5n v\u1ecdng James Webb \u0111ang c\u00e1ch m\u1ea1ng h\u00f3a hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 h\u1ed1 \u0111en b\u1eb1ng c\u00e1ch ph\u00e1t hi\u1ec7n t\u00edn hi\u1ec7u h\u1ed3ng ngo\u1ea1i t\u1eeb b\u1ee5i v\u0169 tr\u1ee5. V\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u00ecn xuy\u00ean qua b\u1ee5i, n\u00f3 \u0111\u00e3 quan s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng m\u1ed9t ng\u00f4i sao b\u1ecb h\u1ed1 \u0111en h\u00fat v\u00e0o v\u00e0 nung n\u00f3ng th\u00e0nh \u0111\u0129a kh\u00ed. Ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y m\u1edf ra c\u01a1 h\u1ed9i nghi\u00ean c\u1ee9u h\u1ed1 \u0111en trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng b\u1ee5i v\u00e0 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p m\u1edbi \u0111\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm h\u1ed1 \u0111en b\u1ecb che l\u1ea5p b\u1edfi b\u1ee5i v\u0169 tr\u1ee5.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21027,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[16276,13654,16275,7668,490,3297],"class_list":["post-21026","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-thoi-su","tag-bui-vu-tru","tag-ho-den","tag-kinh-vien-vong-james-webb","tag-phat-hien-moi","tag-thien-van","tag-vu-tru"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nopphatnguoi.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21026","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nopphatnguoi.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nopphatnguoi.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nopphatnguoi.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nopphatnguoi.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21026"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nopphatnguoi.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21026\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nopphatnguoi.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21027"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nopphatnguoi.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21026"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nopphatnguoi.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21026"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nopphatnguoi.vn\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21026"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}